logo เด็กทุนมงMEXT Scholar · JLPT Library
บทที่ 0 · Prototype


โลกแห่งการผัน ก่อนเริ่ม N4

ก่อนจะเรียนไวยากรณ์ N4 ตัวไหนก็ตาม สิ่งที่ต้องแม่นที่สุดคือ "การผันคำกริยา" เพราะไวยากรณ์เกือบทุกแพทเทิร์นใน N4 สร้างขึ้นจากรูปกริยาใดรูปหนึ่งเสมอ บทนี้จะพาไล่ตั้งแต่การแบ่งกลุ่มกริยา ไปจนถึงรูปการผันหลักทั้งหมดที่ต้องรู้ก่อนสอบ N4 และ A-Level

STEP 1การแบ่งกลุ่มคำกริยา

คำกริยาภาษาญี่ปุ่นทุกคำแบ่งได้เป็น 3 กลุ่มเท่านั้น และ "กฎการผัน" ของแต่ละกลุ่มจะต่างกัน ดังนั้นก่อนผันกริยาตัวไหน ต้องรู้ก่อนว่ามันอยู่กลุ่มไหน

グループ1
กริยากลุ่ม 1

ลงท้ายด้วยเสียงแถว う ที่ไม่ใช่ い/え + る — ผันเปลี่ยนเสียงลากยาว 5 แถว (ก-ก่อ-กิ-กึ-เก)

  • はな
グループ2
กริยากลุ่ม 2

ลงท้ายด้วย い/え + る เท่านั้น — ตัดる ออก แล้วต่อหางใหม่ได้เลย ไม่มีการเปลี่ยนเสียง

  • べる
  • きる
グループ3
กริยากลุ่ม 3

กริยาผิดกฎ มีแค่ 2 คำ ต้องท่องจำรูปผันแยกเป็นพิเศษ ไม่ตรงกับกฎกลุ่มไหนเลย

  • する

🎯 ข้อควรระวัง: กริยาที่ลงท้าย い/え+る บางคำเป็นกลุ่ม 1 ก็มี (ข้อยกเว้น) เช่น かえはい ต้องจำเป็นคำ ๆ ไป

STEP 2辞書形 (V-dic) — ศูนย์กลางของทุกไวยากรณ์

辞書形じしょけい หรือ "V-dic" คือรูปพื้นฐานที่สุดของกริยา (รูปที่เปิดเจอในดิกชันนารี) ไวยากรณ์ N4 จำนวนมากต่อท้าย V-dic ตรง ๆ ได้เลย ลองดูตัวอย่างที่ครอบคลุมใน N4 ด้านล่าง — ส่วนที่เหลือจะทยอยเพิ่มในบทถัดไป

辞書形V-DIC
V-dic + なห้ามทำ...
V-dic + ことができるสามารถทำ...ได้
V-dic + ことです... คือการทำ...
… และอีกมากมาย(จะเพิ่มในบทถัดไป)
① V-dic + な — ห้ามทำ (คำสั่งห้ามแบบตรง ๆ)
V-dic +
  • ใช้พูดห้ามแบบตรง ๆ เสียงห้วน มักได้ยินจากพ่อแม่ ครู หรือป้ายเตือน
อย่ากังวลไปเลย
ห้ามเข้ามาตรงนี้
② V-dic + ことができる — สามารถทำ...ได้
V-dic + ことができる
  • ความหมายเหมือน可能形 (STEP 5) แต่ทางการกว่า เขียนในเอกสาร/ประกาศได้
ห้องสมุดนี้สามารถยืมหนังสือได้
③ V-dic + ことです — ...คือการทำ... (นิยาม/เป้าหมาย)
V-dic + ことです
  • ใช้แปลงกริยาให้เป็นคำนาม เพื่อพูดถึง "การกระทำ" นั้นเป็นหัวข้อประโยค
งานอดิเรกของฉันคือการฟังเพลง
STEP 3ふつうけい (Plain Form) — ตารางรวม

普通形ふつうけい คือรูปที่ใช้พูดกับเพื่อน/คนสนิท และเป็นรูปที่ไวยากรณ์ N4-N3 ส่วนใหญ่ต่อท้ายโดยตรง (と思う, かもしれない, でしょう ฯลฯ) ต้องผันได้ทั้ง 4 ชนิดคำ ไม่ใช่แค่กริยา

ชนิดคำปัจจุบัน (肯定)ปัจจุบัน (否定)อดีต (肯定)อดีต (否定)
動詞 กลุ่ม1
かないいたかなかった
動詞 กลุ่ม2
べるべないべたべなかった
い形容詞
たのしいたのしくないたのしかったたのしくなかった
な形容詞
元気げんき元気げんきじゃない元気げんきだった元気げんきじゃなかった
名詞
学生がくせい学生がくせいじゃない学生がくせいだった学生がくせいじゃなかった
🎯 な形容詞・名詞 ปัจจุบันปฏิเสธมี 2 แบบ: じゃない (พูด) / ではない (เขียน/ทางการ) — ความหมายเหมือนกัน
STEP 4 · ば形 — เงื่อนไข "ถ้า...ก็..."
グループ1: う→
グループ2: る→
する→すれば / 来る→来れば
ถ้ากินยาแล้วจะหายเร็ว
ถ้ามีเวลาช่วยติดต่อมาด้วย
STEP 5 · 可能形 — รูปสามารถทำได้
グループ1: う→
グループ2: る→られ
する→できる / 来る→来られる
ฉันเขียนคันจิได้
กินอาหารเผ็ดได้ไหม
🎯 หลัง可能形 คำช่วย を มักเปลี่ยนเป็น が (漢字を書く → 漢字が書ける)
STEP 6 · 意向形 — ตั้งใจจะทำ / ชวนแบบไม่ทางการ
グループ1: う→
グループ2: る→
する→しよう / 来る→来よう
หิวแล้ว กินกันเถอะ
ปีหน้าตั้งใจว่าจะไปญี่ปุ่น
STEP 7 · 受身形 (られる) — ถูกกระทำ
グループ1: う→れる
グループ2: る→られ
する→される / 来る→来られる
ฉันถูกครูชม
หนังสือเล่มนี้ถูกอ่านทั่วโลก
🎯 คนที่ทำให้เรา ใช้ に (先生に褒められる) — ต่างจาก使役 (STEP 8) ที่ に คือคนถูกสั่ง
STEP 8 · 使役形 (させる) — ให้ทำ / บังคับให้ทำ
グループ1: う→せる
グループ2: る→させ
する→させる / 来る→来させる
แม่ให้ลูกกินผัก
ครูให้นักเรียนเขียนเรียงความ
STEP 9 · 使役受身形 (させられる) — ถูกบังคับให้ทำ (ทำทั้งที่ไม่อยากทำ)
เอารูป使役 (STEP 8) มาผันเป็น受身 (STEP 7) อีกที
グループ1: 〜せられる (ย่อเป็น 〜される ได้)
グループ2: 〜させられる
する→させられる / 来る→来させられる
ฉันถูกบังคับให้กินผักทุกวัน (ไม่อยากกินแต่ต้องกิน)
🎯 ความรู้สึกสำคัญที่สุดของรูปนี้คือ "ไม่เต็มใจ" — ถ้าอยากทำเองจะไม่ใช้รูปนี้
สรุปสิ่งที่เรียนไปในบทนี้